Ana Sayfa  /  GÜNDEM  /  Türkiye’nin ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu (1924)
  • Facebook da Paylaş
Türkiye’nin ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu (1924)
  • 17-11-2007
  • 0 yorum
  • 25439 okunma

* İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth tahta çıktı (1558).
* Kanije Zaferi kazanıldı (1601).
* Heykeltraş August Rodin (Düşünen adam heykeliyle tanındı) Fransa’da öldü (1917).

 

Rodin'in 'Düşünen adam' heykeli


* Son Osmanlı padişahı VI. Mehmet (Vahideddin) İstanbul’u terk etti (1922).
* Abdülmecit halife oldu (1922).
* Aktör Rock Hudson doğdu (1925)


TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASI

1924 yılı sonlarında iktidarı elinde bulunduran Cumhuriyet Halk Fırkası’na karşı bir muhalefet havası esmeye başlamış, çeşitli yönleriyle şikayetler muhalifler tarafından ortaya çıkarılmıştı. Parti’nin Meclis üzerinde baskı yaptığı iddia ediliyor, bunun kaldırılması isteniyordu. Cumhuriyet Halk Fırkası’ndaki ayrılıklar, 17 Kasım 1924’te Ankara’da Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın yani yeni bir partinin doğmasına sebep oldu.
Yeni parti, Meclisin ikinci döneminde Cumhuriyet Halk Fırkası’ndan ayrılan milletvekillerinin katılması ile Meclis içinde kuruldu. Fırka’nın başkanı General Kazım Karabekir, İkinci Başkanı H.Rauf Orbay (eski başbakan) ve genel sekreteri de Ali Fuat Cebesoy’du.
Mustafa Kemal Paşa, demokratik düzenin kurulmasını, istediğinden, yeni partinin kuruluşundan memnun olmuştu. Yeni parti için; “Bırakınız, karşımıza çıksınlar, memleket işlerini münakaşa edelim ve bizim meclisimizde de iki parti olmalı, hükümeti denetleme sistemi kurulmalı ve medeni ülkelerin parlamentolarına benzemeliyiz” diyordu. Fırka, Mecliste hayli asabi bir hava içinde doğmuş, müzakerelere katılmış, hükümetten çeşitli sorunlar hakkında bilgi istemişti. Bu sert çekişmeler, özellikle bütçe görüşmeleri sırasında doruğa çıktı. Doğu Anadolu’da patlak veren Şeyh Sait İsyanı, İstiklal Mahkemeleri’nin geniş yetkilerle kurulmasına, Takrir-i Sükun Kanununun çıkmasına sebep olmuştu. İstiklal Mahkemeleri, Terakkiperver Fırka mensuplarının irticai faaliyetleri hakkında hükümeti ikaz etmişler, önce Diyarbakır İstiklal Mahkemesi kendi yetki alanında bulunan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası şubelerinin kapatılmasına karar verdi. Hükümet ise, Takrir-i Sükun Kanunu’na dayanarak, 3 Haziran 1925 tarihinde bütün memlekette irticayı tahrik etmesi nedeniyle Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılmasını kararlaştırdı.

NTV

YORUMLAR
Henüz Yorum Yok !
Diğer Haberler
GAZETE İLK SAYFALAR
HAVA DURUMU


RIZE

KÜNYE     REKLAM     İLETİŞİM     SİTENE EKLE    Ukash Kart