Libya Temsilciler Meclisi’nin Türkiye ile akdedilen deniz yetki alanları mutabakatını onaylaması, uluslararası arenada geniş yankı uyandırdı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, meclisin bu adımından büyük üzüntü duyduklarını ve anlaşmayı geçersiz saydıklarını duyurdu.
Von der Leyen, söz konusu mutabakatın üçüncü tarafların egemenlik haklarını çiğnediğini öne sürerek Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile tam dayanışma sergilediklerini bildirdi. Yakında Türkiye’ye resmi bir ziyaret gerçekleştirmesi beklenen Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa da bu paylaşıma destek verdi.
Bölgesel dengeleri sarsan karara İsrail ve Mısır yönetimleri de karşı çıkarak anlaşmanın hukuki meşruiyeti bulunmadığını iddia etti. Yunan ve İsrail medyası ise gelişmeyi Doğu Akdeniz’deki güç mücadelesi ve enerji koridorları üzerinden okurlarına aktardı.
Ankara’dan Tek Ses: Dışarıdan Gelen İtirazların Hükmü Yoktur
Uluslararası tepkilere yanıt veren TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, iki egemen ülkenin ortak iradesine yöneltilen suçlamaların Ankara nezdinde hiçbir karşılığı olmadığını vurguladı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise 2019 tarihli mutabakatın hem hukuki hem de siyasi açıdan tartışmasız bir meşruiyete sahip olduğunu kaydetti.
Bakan Fidan ayrıca Yunanistan-GKRY arasındaki elektrik kablo hattı projesine toptan karşı çıkmadıklarını, ancak deniz araştırmaları öncesinde Türkiye’ye resmi bildirim yapılması gerektiğini hatırlattı. Ege ve Akdeniz’deki uyuşmazlıkların çözümü için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu siyasi iradeye işaret eden Fidan, Atina’ya diplomasi çağrısında bulundu.
Türkiye’de muhalefet kanadı da Brüksel’in tutumuna karşı ortak tavır sergiledi. CHP lideri Özgür Özel, von der Leyen’in tarafsızlığını yitirdiğini belirterek milli menfaatlerin her türlü siyasi görüşün üstünde olduğunu ifade etti.
Eski CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, Doğu Akdeniz konusunun siyasi polemiklerle sınırlandırılamayacak bir milli mesele olduğunu söyledi. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ise 1911 Trablusgarp mücadelesinden bugünün güçlü donanmasına ulaşıldığını belirterek, Türkiye’nin kendi rotasını çizme kudretinde olduğunu açıkladı.
Hukuk Ne Diyor? Sevilla Haritası Masadan Tamamen Kalktı
Diplomatik kriz sahadaki NAVTEX duyuruları ve East to Med Data Corridor (EMC) veri hattı araştırmalarıyla sıcaklığını korurken, uzmanlar meselenin hukuki zeminine dikkat çekiyor. Ankara Üniversitesi DEHUKAM Müdürü Dr. Mustafa Başkara, karşılıklı kıyı projeksiyonu bulunan iki devletin hakkaniyet esasıyla yaptığı mutabakatın uluslararası hukuka bütünüyle uygun olduğunu bildirdi.
Dış politika uzmanı Can Baydarol, Birleşmiş Milletler nezdinde tescil edilmiş bir sözleşmeden geri adım atılmasının mümkün olmadığını vurguladı. Doç. Dr. Murat Aslan ise AB’nin taraf olmadığı ikili bir sınır uyuşmazlığında hakem gibi davranamayacağını ve Türkiye’yi dar bir alana sıkıştırmayı hedefleyen Sevilla Haritası tezlerinin çöktüğünü ifade etti.
