Küresel piyasalarda baş gösteren akaryakıt arzı krizi, enerji devlerini olağanüstü adımlar atmaya mecbur bırakıyor. ABD merkezli petrol üreticileri, Rusya ve Orta Doğu kaynaklı jeopolitik çatışmalar nedeniyle atıl durumdaki rafinerilerini yeniden üretime açıyor.
Tesislerindeki kapasite kullanımını en üst seviyeye çıkaran şirketler, piyasadaki dizel açığını kapatmak amacıyla milyarlarca dolarlık yeni yatırımlar yapıyor. Bu süreçte tüketiciye yansıyan pompa fiyatları ise tarihi zirvelere yakın seyretmeye devam ediyor.
Enerji Devlerinden Rekor Kâr ve Üretim Seferberliği
ExxonMobil, Orta Doğu haricindeki rafinerilerinde yüzde 100’e yakın kapasiteye ulaşarak rekor operasyonel seviyeleri gördüğünü açıkladı. Şirketin üçüncü çeyrek net kârı bir önceki yıla göre iki katından fazla artış göstererek 15,4 milyar dolara tırmandı.
Rakip enerji devi Chevron da rekor işleme hacmine ulaştığını duyururken net kârını 9,9 milyar dolara yükselttiğini bildirdi. Şirket yöneticileri, mevcut yatırımlara rağmen dünya genelindeki rafineri kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’unun halen devre dışı olduğunu vurguluyor.
Küresel Arz Zincirinde Rusya ve Hürmüz Çatlağı
Ukrayna’nın düzenlediği İHA saldırıları, Rusya’nın rafineri kapasitesini son 20 yılın en düşük seviyesi olan günlük 3,8 milyon varile kadar geriletti. Bununla birlikte İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat baskısı da Asya pazarında geniş çaplı ham petrol kesintilerine yol açtı.
Uzmanlar, ağır hasar alan Rusya’nın yakın gelecekte akaryakıt ithalatçısı durumuna düşebileceğini öngörüyor. Sektör temsilcileri ise küresel akaryakıt arzındaki bu krizin çözülmesinin gelecek yıldan önce mümkün görünmediğini belirtiyor.