Nöbetçi Eczaneler
Rize İyidere Lojistik Limanı: Çin’den Avrupa’ya Açılan Stratejik Kapı
Çin’in küresel gıda ve ticaret rotalarını yeniden şekillendirme hamlesi ile Karadeniz üzerinden geçen Orta Koridor projesinde Türkiye’nin stratejik ağırlığı artıyor. Bu dev küresel ağın en kritik bağlantı noktalarından biri ise yapımı süren Rize İyidere Lojistik Limanı oluyor.
Kafkasya, Orta Asya ve Orta Doğu pazarlarına doğrudan erişim sağlayan Rize Lojistik Merkezi; yıllık 3 milyon ton genel kargo ve 2 milyon ton konteyner kapasitesiyle küresel tedarik zincirinde kilit bir aktör olmaya aday.
Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Karadeniz’deki taşımacılık risklerine karşı güvenli bir liman sunan tesis, Çin’den yola çıkan yüklerin Kafkasya geçişiyle Karadeniz üzerinden Avrupa ve Orta Doğu’ya en hızlı şekilde aktarılmasını sağlayarak Rize’yi uluslararası ticaretin merkez üssü haline getiriyor.1
Dünya nüfusunun %17’sini barındırıp tarım arazilerinin %8’ine sahip olan Çin, gıda güvenliği için tedarik zincirini sil baştan değiştiriyor. ABD’nin yerini Brezilya alırken, lojistikte Orta Koridor öne çıkıyor.
Küresel gıda ticaretindeki ağırlığını her geçen gün artıran Çin, tarımsal üretimden uluslararası ithalat güzergâhlarına kadar uzanan oldukça kapsamlı bir küresel strateji izliyor.
Dünya nüfusunun yaklaşık %17’sini barındırmasına rağmen küresel işlenebilir tarım arazilerinin yalnızca %8’ine sahip olan Pekin yönetimi; sınırlı tarım alanları, kuraklık riskleri, yaşlanan çiftçi nüfusu ve jeopolitik gerilimler nedeniyle gıda tedarikini doğrudan milli ekonomik güvenlik meselesi olarak ele alıyor.
ABD Yerine Brezilya: Soya İthalatında Rota Değişti
Çin’de artan kentleşme ve yükselen gelir seviyesi, et tüketimini ve dolayısıyla hayvancılıktaki yem ihtiyacını zirveye çıkardı. Bünyesinde yaklaşık 440 milyon domuz barındıran ülke, yem sanayisinin ana girdisi olan soya fasulyesinde yıllık 100 milyon tonu aşan ithalatıyla küresel pazarın en büyük alıcısı konumunda.
-
Ticaret Savaşlarının Etkisi: Uzun yıllar soya ihtiyacını ABD’den karşılayan Pekin, Washington ile yaşanan ticaret savaşları ve karşılıklı gümrük vergileri sonrası tedarik zincirini değiştirdi.
-
Yeni Tedarikçi Brezilya: ABD limanlarına olan bağımlılığını azaltmak isteyen Çin, dünyanın en büyük soya üreticisi konumundaki Brezilya’yı birincil tedarik merkezi haline getirdi.
Malakka Boğazı Riskine Karşı Pasifik Demiryolu Hamlesi
Pekin yönetimi için gıda güvenliği sadece ürünün nereden alınacağıyla değil, hangi deniz veya kara yollarından getirileceğiyle de doğrudan ilgili. Brezilya’dan Asya’ya yapılan sevkiyatlarda kilit rol oynayan Malakka Boğazı, Tayvan çevresinde yaşanabilecek olası bir askeri gerilim durumunda en büyük lojistik risk olarak görülüyor.
Bu riski bertaraf etmek isteyen Çin; Brezilya’nın iç kesimlerindeki tarım merkezlerinden başlayıp Peru’nun Pasifik kıyılarına uzanacak demiryolu ve liman projelerine dev yatırımlar yapıyor. Amaç, ürünleri Atlantik yerine doğrudan Pasifik üzerinden Asya pazarlarına ulaştırmak.
Türkiye’nin Yer Aldığı Orta Koridor Stratejik Önem Kazanıyor
Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında Karadeniz sevkiyatlarında yaşanan aksaklıklar, Çin’in karasal lojistik hatlarına olan ilgisini artırdı. Çin-Kazakistan sınırındaki Dostık lojistik merkezi üzerinden yürütülen ticaret sayesinde Kazakistan, 2022’den bu yana ayçiçek yağı üretimini iki katına çıkararak Çin’in en büyük ikinci tedarikçisi oldu.
Bu karasal hatlar; Çin’i Orta Asya, Hazar Denizi, Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlayan Orta Koridor’un doğu ayağını oluşturuyor. Rusya’dan geçen kuzey hatlarına güvenli bir alternatif sunan Orta Koridor’un, Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi ile entegre bir şekilde küresel gıda krizlerine karşı uzun vadeli bir kalkan olarak kullanılması hedefleniyor.
