Nöbetçi Eczaneler
Emekliler, bankalardan kredi kullanırken borçlarının emekli maaşlarından kesilerek tahsil edilmesi için taahhütname imzalıyor. Ancak bazı emekliler, verdikleri taahhütnamenin iptal edilmesini talep edebiliyor. Peki, emekli verilen taahhütnameden vazgeçebilir mi?
- Ekonomik zorluklar nedeniyle emekliler sıkça kredi kullanmakta ve bazıları birden fazla kredi kullanmaktadır.
- Bankalar, kredi kullanan emeklilerden, kredi taksitlerinin emekli aylıklarından kesilmesi için muvafakatname (onay) almaktadır.
Yasal Düzenlemeler:
- İcra ve İflas Kanunu: Maaşlar ve emekli aylıkları kısmen haczedilebilir, haczedilecek miktar dörtte birden az olamaz.
- 5510 Sayılı Kanun: Emekli aylıkları, borçlunun muvafakati olmadan SGK prim borçları ve nafaka dışında haczedilemez.
Muvafakatnamelerin İptali İçin Açılan Davalar:
- Kredi kesintileri nedeniyle zor durumda kalan bazı emekliler, kanun hükümlerine dayanarak verdikleri muvafakatnameleri iptal etmek için dava açmaktadır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı (Esas No: 2023 / 52, Karar No: 2024 / 29):
- Karara konu olan olayda, bir emekli 2014 ve 2015 yıllarında üç farklı tüketici kredisi kullanmış ve aylıklarından kesinti yapılmasına muvafakat etmiştir.
- Daha sonra boşandığı eşi nedeniyle nafaka kesintisi de başlayınca, emeklinin eline geçen miktar azalmış ve dava açarak kesintilerin kaldırılmasını ve iadesini talep etmiştir.
- Yerel mahkeme talebi reddetmiş, istinaf mahkemesi ise Yargıtay kararlarına atıfta bulunarak muvafakatin geçersiz sayılabileceğini belirtip kararı bozmuştur.
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi yerel mahkeme kararını doğru bulmuş, istinafın direnmesi üzerine dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na gelmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun Gerekçesi ve Kararı:
- Genel Kurul, kanunda emekli aylıklarının haczedilemeyeceği belirtilse de, borçlunun rızasıyla borcunu ödemesinin mümkün olduğunu belirtmiştir.
- Aksi bir değerlendirmenin sözleşme serbestisi ve ahde vefa ilkelerine aykırı olacağı vurgulanmıştır.
- Ayrıca, emekli maaşı dışında geliri olmayan emeklilerin, bankaların teminat arayışı nedeniyle kredi kullanamaz hale gelebileceği ifade edilmiştir.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin kararını doğru bularak istinaf mahkemesinin kararını bozmuştur.
Sonuç:
- Yargıtay, emekli aylıklarından kredi borcu için verilen muvafakatnamelerle yapılan kesintileri uygun bulmaktadır.
- Muvafakat verdiği halde sonradan vazgeçerek dava açan emekliler, mahkeme masrafları ve faiz yüküyle karşılaşabilirler.
- Karar, bankaların alacaklarını güvence altına almasının ve emeklilerin kredi erişiminin devamlılığının önemini vurgulamaktadır.
Özetle, Yargıtay’ın bu kararı, emeklilerin kredi kullanırken verdikleri kesinti muvafakatnamelerinin geçerli olduğunu ve sonradan kolaylıkla iptal edilemeyeceğini göstermektedir. Emeklilerin kredi kullanmadan önce bu durumu dikkate almaları önemlidir.