Nöbetçi Eczaneler
Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmesi, Aile Hukuku alanında yeni bir dönemin kapısını araladı. Mahkemenin gerekçeli kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla birlikte, yasama organına tanınan 9 aylık yasal süre işlemeye başladı. Yasal boşluğun oluşmaması adına iptal hükmünün 30 Haziran 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Mevcut Kararlar Doğrudan Etkilenmeyecek
Kamuoyunda oluşan yanlış algıların aksine, karar yoksulluk nafakası müessesesini tamamen ortadan kaldırmıyor; yalnızca otomatik olarak “ömür boyu” uygulanmasını engelliyor. Kararın Resmi Gazete’de yayımlanması, halihazırda bağlanmış olan nafakaları kendiliğinden sona erdirmeyecek.
Mevcut yasal çerçevede olduğu gibi; taraflardan birinin yeniden evlenmesi veya vefatı durumunda nafaka kendiliğinden kesilmeye devam edecek. Yoksulluğun ortadan kalkması ya da fiili evlilik dışı birliktelik gibi durumlar ise yine mahkeme kararıyla (TMK m. 176) değerlendirilecek. Öte yandan, çocukların bakımı için verilen iştirak nafakası bu iptal kararının tamamen dışında tutuluyor.
Meclis’in Gündemindeki 5 Farklı Model
AYM’nin yönlendirmesi doğrultusunda, bireylerin maddi ve manevi varlığının korunması ile sosyal devlet ilkesini dengeleyecek yeni bir yasal düzenleme için 5 temel seçenek üzerinde duruluyor:
-
Evlilik Süresiyle Orantılı Model: Nafaka süresinin doğrudan evlilik süresine endekslenmesi. Böylece kısa süren evliliklerde kısa, uzun süren evliliklerde ise daha uzun süreli nafaka ödenmesi öngörülüyor.
-
Kademeli Süre Modeli: Hakime; tarafların yaşı, ekonomik durumu, çalışma imkanları ve evlilik süresini bütüncül olarak değerlendirerek kanundaki kademeli sürelerden birini seçme yetkisi verilmesi.
-
Birebir Evlilik Süresi Modeli: Nafaka süresinin kesintisiz olarak evlilik süresi kadar belirlenmesi ve sürenin dolmasıyla otomatik olarak sona ermesi.
-
Periyodik Gözden Geçirme Modeli: Nafakanın başlangıçta belirli bir süre için bağlanması, bu süre tamamlandığında tarafların Sosyo-Ekonomik Durumlarının (SED) yeniden incelenerek devam edip etmeyeceğine karar verilmesi.
-
İstisnai Süresizlik Modeli: Temel kuralın “süreli nafaka” olması, ancak ileri yaş, kronik hastalık veya çalışamayacak durumda olma gibi özel şartlarda hakime süresiz nafaka kararı verme yetkisinin saklı tutulması.
Yasal düzenlemenin nihai metni, Meclis komisyonlarındaki görüşmeler ve TBMM Genel Kurulu’nda yapılacak oylamaların ardından netleşecek. Bu süreçte mahkemeler mevcut TMK m. 175 hükmünü uygulamayı sürdürecek.