Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, çay üreticilerinin ve sanayicilerin yaşadığı ekonomik darboğazı aşmak adına 2026 yılı yaş çay taban fiyatının kilogram başına 34-35 TL seviyesinde belirlenmesi gerektiğini açıkladı.
Doğu Karadeniz ekonomisinin temel taşı olan çay sektöründe 2026 yılı sezonu öncesinde hareketli günler yaşanıyor. Rize Ticaret Borsası (RTB) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan, sektör paydaşlarının ciddi bir ekonomik baskı altında olduğunu ifade etti.
SEKTÖRÜN GELECEĞİ İÇİN ÜÇLÜ İŞ BİRLİĞİ ŞART
Başkan Erdoğan, Türk çayının sürdürülebilirliği için üretici, sanayici ve devlet arasındaki bağın kuvvetlenmesi gerektiğini dile getirdi. Bölge halkının refahını korumak ve 100 yıllık mirası geleceğe taşımak için bu iş birliğinin artık bir zorunluluk olduğunu vurguladı.
YAŞ ÇAY TABAN FİYATI 34-35 TL OLMALI
Üreticilerin enflasyon karşısında ezilmemesi gerektiğini savunan Erdoğan, yeni sezon için net rakam beklentisini kamuoyuyla paylaştı. Hasat kalitesinin en üst seviyede tutulması şartıyla taban fiyatın kilogram başına 34-35 TL olarak belirlenmesini talep etti.
KALİTE DÜŞÜŞÜ TÜKETİCİYİ SEKTÖRDEN UZAKLAŞTIRIYOR
Geçtiğimiz yıllarda yaşanan niteliksiz hasat sorunlarının kuru çay kalitesini doğrudan etkilediğini hatırlatan Erdoğan, bu durumun müşteri memnuniyetsizliği yarattığını belirtti. Kalitesiz ürünlerin piyasada yer bulmasının çay tüketim oranlarını ciddi şekilde düşürdüğüne dikkat çekti.
DESTEKLEME PRİMLERİ ACİLEN GERİ GELMELİ
Sektörde geçtiğimiz yıl askıya alınan destekleme primlerinin piyasada büyük bir boşluk ve dengesizlik yarattığı ifade edildi. Bu primlerin sadece bir yardım olmadığını belirten Erdoğan, uygulamanın en önemli regülasyon aracı olduğunu savundu.
EKONOMİK REFAH İÇİN PRİM ÖDEMELERİ KRİTİK
Yılın ilk dört ayında ekonomik sıkıntı yaşayan hane halkları için destekleme primlerinin hayati bir önem taşıdığı vurgulandı. Bu ödemelerin zamanında yapılmasının çay tarımını sürdürülebilir bir geçim kaynağı haline getirdiği dile getirildi.
KAYIT DIŞI FAALİYETLERLE MÜCADELEDE ÖNEMLİ ROL
Destekleme primlerinin tarımsal ekonomide şeffaflığı sağladığını ifade eden Başkan Erdoğan, kayıt dışılığın önlenmesi için bu sistemin şart olduğunu söyledi. Piyasa dengesinin korunması adına yetkililerin vakit kaybetmeden harekete geçmesi gerektiğini belirtti.
YAŞ VE KURU ÇAY FİYATLARI BİRLİKTE AÇIKLANMALI
Sektördeki maliyet hesaplamalarının sağlıklı yapılabilmesi için fiyat duyurularının eş zamanlı olması gerektiği savunuldu. Yaş çay alım fiyatı ile kuru çay zam oranlarının aynı anda açıklanmasının piyasa gerçekleriyle örtüştüğü vurgulandı.
SANAYİCİNİN ZARARI ÇİFTÇİYİ DE ETKİLER
2025 yılında hem ÇAYKUR’un hem de özel sektörün zarar ettiğini hatırlatan Erdoğan, sanayicinin kazanamadığı bir ortamda çiftçinin de kazanamayacağını belirtti. Kuru çay fiyatlarındaki belirsizliğin fabrikaları maliyet baskısı altında bıraktığını ifade etti.
FABRİKALARIN YÜZDE OTUZU KAPILARINI AÇAMADI
Geçtiğimiz yıl yüksek faiz ve fiyat dengesizlikleri nedeniyle pek çok fabrikanın üretim yapamadığı gerçeği kamuoyuyla paylaşıldı. Gerekli destekler sağlanmazsa kapısına kilit vuran işletme sayısının daha da artacağı uyarısında bulunuldu.
FAİZ DESTEKLİ KREDİ PİYASAYA CAN SUYU OLACAK
Finansman krizine çözüm bulunması amacıyla faiz destekli kredi imkanlarının ivedilikle devreye alınması gerektiği belirtildi. Sanayicinin nakit akışındaki tıkanıklığın tüm üretim zincirini ve istihdamı tehdit ettiği vurgulandı.
ÖZEL SEKTÖRDEKİ DARALMA ÇAYKUR’U KİLİTLER
Finansal destek sağlanmaması durumunda özel sektörün kapasite küçülteceği ve bu yükün tamamen kamuya bineceği öngörüldü. ÇAYKUR fabrikalarında yaşanacak yığılmaların kaçınılmaz olarak ürün kalitesini düşüreceği ifade edildi.
TÜRK ÇAYININ GELECEĞİ İÇİN ACİL ÇAĞRI
Türk çayının küresel pazardaki yerini koruması için kamu bankalarının ve bakanlıkların devreye girmesi gerektiği belirtildi. Stratejik öneme sahip bu üründe kriz yaşanmaması adına zamanın daraldığı hatırlatıldı.
ÜRETİM BARIŞI VE PİYASA DENGESİ VURGUSU
Üretici, özel sektör ve devlet arasında bir “üretim barışı” sağlanmasının sektörün tek çıkış yolu olduğu ifade edildi. Piyasa dengelerinin korunması için yetkililer bir kez daha acil adım atmaya davet edildi.
